Россияда айдоочулук күбөлүк алуу машакаты, жумушсуз калган мигранттар

Россияда айдоочулук күбөлүк алуу машакаты, жумушсуз калган мигранттар

07-кулжа, 2017-ж

Көбүнесе айдоочулук менен жан баккан мигранттар учурда Россияда жумушсуз калды. Бул жаатта эмгектенген кыргызстандыктардын абалына Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы Эламан Карымшаков баам салып көрдү.
Россияда 1-июндан тарта чет элдик айдоочулук күбөлүгү менен иштеген айдоочуларга транспорт башкарууга тыюу салынды. Мындан улам ал жакта такси, маршрутка, автобус айдап иштеген бир нече чет өлкөлүк жарандар жумушсуз калды. Алардын катарында кыргызстандыктар да бар.
Россияда иштеген айдоочулардын айтымында, коомдук транспортту тейлегендердин 50-60 пайызы чет өлкөлүктөр. Өз унаасы менен такси кызматында иштегендер айына 80-90 миң, ижарага алгандар 60 миң рублга чейин кирише тапса, маршрутка айдагандар 30 миң рублдин тегерегинде маяна алышчу.
Москвада беш жылдан бери такси кызматында иштеген Курманбек Маматиллаев 1-июндан тарта жумушсуз калып, же күбөлүгүн алмаштырууну, же башка жумушка орношууну билбей турган чагы.
«Чет өлкөлүктөрдүн иштебей калышынан улам шаарда таксилер жетишсиз болуп жатканы байкалат. Мен унааны ижарага алып иштетчүмүн. Эми алар да чочулап унааларын кайра алып жатышат. Анткени ижара берген тарапка 50, алган адамга 15 миң рубль айып салынарын айтышууда. Бүгүн айдоочулук күбөлүгүн алмаштыруу үчүн 40ка жакын адам экзаменге кирип бири да өтпөй калыптыр. Алмаштыруу да оңойго турбайт окшойт. Ушул маселени биздин бийлик тезирээк чечип берсе жакшы болмок», — деди Маматиллаев.
Анткен менен ушул эле шаарда такси кызматтарынын биринде эмгектенген Канат Жолдошев учурда Кыргызстандын айдоочулук күбөлүгү менен кадимкидей эле иштеп жатканын билдирди.
«Өзүмдүн жеке менчик унаам бар. Бул тармакта эки жылдан бери иштейм. Компания жетекчилиги мыйзам күчүнө кире электиги туурасында билдирүүлөрдү жөнөтүүдө. Ошол эле учурда толук жоопкерчиликти алуудан да кооптонуп жаткандай. Бирок 1-июндан кийин деле мени жол инспекторлору токтотуп, документтерди текшерип эле коё берип жатат. Жаңы мыйзам боюнча ооз ачкан жок. Мыйзам күчүнө кирип калса эки-үч ай убакыт кетирбей эле күбөлүк сатып алуу жолдорун издеп жатабыз», — деди айдоочу.
Жумушсуз калгандардын катарын толуктаган Абдырахман Эрматов Москвада бир жылдан бери маршрутка айдап иштечү. Ал Россиянын айдоочулук күбөлүгүн алууга 50 миң рублдин айланасындагы акча кетерин айтты.
«Бизде иштегендердин жарымынан көбү чет өлкөлүктөр болчу. Мурда каттамда 15 маршрутка болсо, азыр 10го жетпеген айдоочу иштеп жатыптыр. Мунун айынан маршруткалардын аралыктары узарган. Эми жаңы күбөлүк алуу үчүн документ тапшырып, бир күндүк окуудан өтүп келдик. 8-июнь күнү барып Жол кайгуул кызматына шаарда жүрүү боюнча экзамен тапшырабыз. Жалпы чыгымдарды кошкондо 50 миң рублдей акча кетет экен», — деди айдоочу.
Ошол эле Москвада иштеген айдоочу Таалай Капаров күбөлүгүн алмаштырууга камынып жүргөнүн айтты.
«Россиянын айдоочулук күбөлүгүн алуу үчүн медициналык маалым кат, айдоочулук күбөлүктүн нотариалдык жактан күбөлөндүргөн котормосу жана жарактуу мөөнөтү көрсөтүлгөн өзүңдүн айдоочулук күбөлүгүң керектелет экен. Ушул документтерди чогултуп райондор аралык экзаменге каттоо бөлүмүнө арыз жаздым. Карап чыгып бир жумадан кийин экзаменге чакырарын айтышты», — деди Капаров.
Ал билдиргендей, экзамен шаар ичинде жана аянтта айдоо чеберчилиги, ошондой эле айдоочулуктун теориясы боюнча алынат. Кайсы бир этабынан өтпөй калган адамдын экинчи ирет сынактан өтүүгө мүмкүнчүлүгү бар. Ар бир экзаменге кирүүнүн баасы 1000 рубль. Баары бүткөндөн кийин 2000 рубль пошлина төлөп күбөлүктү алса болот. Ошондой эле жашаган жеринде катталган документтери түп нускада болушу керек.
Экономика боюнча эксперт Жумакадыр Акенеев Россия бул мыйзамды кабыл алуу менен эл ташыган транспорттордогу жол кырсыктарын алдын алууга болот деген ойдо.
«Кээ бир учурда унаага кошуп айдоочулук күбөлүктү да сатып алгандар болуп жатпайбы. Россия жаңы тартипке өтүү менен элдин коопсуздугуна кам көрүп жатат. Бул ЕАЭБ стандарттарына дагы каршы келбейт. Бирок мамлекет башчылар Россия тарап менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, жеңилдик берүү же акысыз алмаштыруу боюнча маселе көтөрсө болот», — деди Акенеев.
Ал эми Кыргызстандын Россиядагы элчилиги бул боюнча Россия тараптан расмий билдирүү келе электигин айтып, учурда Кыргызстандан атайын келген делегаттар ЕАЭБ стандарттарына ылайык кыргызстандыктарга жеңилдик берүү боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканын билдирди.
Булак: Спутник